Καταρχάς, σύμφωνα με το θεσμικό πλαίσιο του Υπουργείου Παιδείας, ο Εκπαιδευτικός οφείλει να δράσει άμεσα. Η αδράνεια ή η συγκάλυψη συνιστά πειθαρχικό παράπτωμα.

Στην περίπτωση λοιπόν που ένας μαθητής αναφέρει ένα περιστατικό σχολικής βίας, ο Εκπαιδευτικός δεν πρέπει σε καμία περίπτωση να δείξει αδιαφορία, να υποβαθμίσει το γεγονός ή να ενεργήσει παρορμητικά.

Δυστυχώς, έχουν αναφερθεί πάρα πολλές περιπτώσεις, όπου όταν χρειαστεί ένας μαθητής να ζητήσει βοήθεια σε κάποιον δάσκαλο ή εκπαιδευτικό για ένα περιστατικό σχολικής βίας, τότε εμφανίζονται προβλήματα και λάθη… Παρότι υπάρχουν νόμοι και κανόνες για τους τους υπεύθυνους και τους δασκάλους-εκπαιδευτικούς σε όλα τα σχολεία, όλων των βαθμίδων εκπαίδευσης, οι οποίοι αναφέρουν αναλυτικά τους ενδεδειγμένους τρόπους αντιμετώπισης σε περιπτώσεις σχολικής βίας, τέτοια περιστατικά είτε δεν αντιμετωπίζονται ή αντιμετωπίζονται με λάθος τρόπους και συμπεριφορές, όπως ενδεικτικά αναφέρω πιο κάτω…

• Αντιμετωπίζουν το θέμα επιφανειακά δίνοντας μια σύντομη απάντηση, όπως, «… καλά, θα το κοιτάξω…»

• Δίνουν αναποτελεσματικές συμβουλές στο θύμα, όπως, «… αγνόησέ τον! Μη δίνεις σημασία και θα σταματήσει!»

Προφανώς και τα δυο πιο πάνω παραδείγματα, αποτρέπουν ένα παιδί από το να μιλήσει-αναφέρει ξανά το ίδιο το θέμα ή άλλα παρόμοια περιστατικά σχολικής βίας και γιγαντώνουν το πρόβλημα.

• Διεξάγουν μια πρόχειρη «ανάκριση»: Φέρνουν σε κατ’ αντιπαράσταση, δηλαδή πρόσωπο-με-πρόσωπο το θύμα με τον θύτη, ακόμα και μπροστά σε άλλους. Αυτό όμως μπορεί να τρομοκρατήσει το θύμα και να το εκθέσει σε μεγαλύτερο κίνδυνο!

• Παροτρύνουν σε αυτοδικία: «Ε, χτύπα τον κι εσύ!» Όταν κάποιος συμβουλεύει το θύμα να ανταποδώσει τη βία, αυτό τη νομιμοποιεί και τελικά καταλήγει σε τιμωρία και των δύο πλευρών.

• Δικαιολογούν την πράξη: Για παράδειγμα, «… δεν το εννοούσε που σε έβρισε! Κάτι άλλο ήθελε να πει!» ή «… ο Κωστάκης χτυπάει και βρίζει γιατί έχει προβλήματα! Χτυπάει κι άλλα παιδιά, δεν είσαι μόνο εσύ! Το γνωρίζουμε!»

• Ουδετερότητα-εξίσωση θύτη και θύματος: «Να είστε καλά παιδιά να μη μαλώνετε! Μην ακούσω ξανά τέτοια πράγματα!»

• Μεταφέρουν κομμάτι της ευθύνης στο θύμα: Για παράδειγμα Πχ, «… τον προκάλεσες και σε χτύπησε? Να μην τον προκαλείς!». «Φταις κι εσύ γι’ αυτό που έγινε!». «Να μην κάθεσαι δίπλα του!»

Όπως γίνεται εύκολα αντιληπτό, όταν συμβαίνει ένα από τα πιο πάνω λάθη, τότε η σχολική βία ενισχύεται! Αυτός ή αυτοί που την προκαλούν, λαμβάνουν ξεκάθαρο μήνυμα ότι οι επιπτώσεις είναι ελάχιστες ή καμία γι’ αυτούς κι έτσι συνεχίζουν να προκαλούν περισσότερη βία και σε μεγαλύτερο βαθμό!

Πρέπει όμως να αναφερθεί αλλά και να γίνει κατανοητό ότι λάθη κάνουμε όλοι! Και βεβαίως, λάθη γίνονται κι από τους δασκάλους. Άνθρωποι είναι άλλωστε, όχι ρομπότ και κανένας άνθρωπος δεν είναι αλάνθαστος! Άρα, εφόσον ένα περιστατικό σχολικής βίας  δεν αντιμετωπιστεί με τον ενδεδειγμένο τρόπο, δε σημαίνει αυτομάτως ότι έγινε επίτηδες! Σε κάθε περίπτωση όμως είναι λάθος και πρέπει να διορθωθεί!

Τί οφείλετε να κάνετε ως Εκπαιδευτικοί στην περίπτωση ενός περιστατικού σχολικής βίας?

1. Εφόσον το περιστατικό συμβεί μπροστά σας, διακόψτε το αμέσως! Διαχωρίστε τον θύτη από το θύμα. Διασφαλίστε τη αρχικά τη σωματική και στη συνέχεια τη ψυχολογική ασφάλεια των μαθητών που εμπλέκονται στο περιστατικό.
2. Αν υπάρχει σωματικός τραυματισμός, φροντίστε έτσι ο μαθητής να λάβει τις πρώτες βοήθειες. Ειδοποιήστε αμέσως τη Διοίκηση και, αν απαιτείται, το ΕΚΑΒ.
3. Αναφέρετε το γεγονός στον Διευθυντή της σχολικής μονάδας, το δυνατόν συντομότερα!
4. Το Σχολείο οφείλει να παραπέμψει το θέμα στον Σύμβουλο Σχολικής Ζωής ή στην εσωτερική Επιτροπή Διαχείρισης.
5. Συντάξτε μια σύντομη, αντικειμενική γραπτή αναφορά με τα γεγονότα, τις ώρες και τους εμπλεκόμενους.